در خطبه 164 نهج‌البلاغه ، سخنان على ( ع ) با عثمان به تفصيل آمده است . در پايان خطبه ، امام ( ع ) به وى چنين پند مىدهد : تو را به خدا قسم مىدهم ، نكند كه تو همان پيشوايى از اين امت باشى كه كشته خواهد شد ! زيرا من از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : از اين امت رهبرى كشته خواهد شد كه به‌دنبال آن جنگ و خون‌ريزى به روى اين امت باز خواهد شد و تا روز قيامت ادامه خواهد داشت . بنابراين ، بازيچه مروان مباش و مگذار كه پس از كهولت تو را بازيچه سازد و به هرجا كه خواهد بفرستد . تحقيق كنيد 1 . تفاوت نگرش‌هاى سياسى و حكومتى خليفه اول و دوم را گزارش نماييد . 2 . درباره مدعيان نبوت ، پس از رحلت پيامبراكرم ( ص ) گزارشى تهيه نماييد . 3 . گزارشى از ماجراى سقيفه تهيه كرده و نحوه مشروعيت حاكميت خليفه اول را تبيين نماييد . 4 . در مورد انحرافات حكومت عثمان ، اعتراضات و شورش‌هاى مردمى گزارشى بنويسيد . پرسش 1 . دليل اصلى ارتداد مردم عرب پس از رحلت پيامبر اسلام ( ص ) چه بود ؟ 2 . استدلال خليفه اول و دوم به شايستگى قريش - جز خاندان بنىهاشم - براى تصاحب خلافت چه بود ؟ 3 . چه كسى از انصار با ابوبكر هرگز بيعت نكرد و چه كسانى اميرمؤمنان را به تصاحب خلافت ترغيب كردند ؟ واكنش امام على ( ع ) را تحليل نماييد . 4 . اولين كار ابوبكر پس از تسلط بر اوضاع چه بود ؟ 5 . چرا به‌حقيقت نمىتوان جنگ‌هاى دوران ابوبكر را جنگ اهل رده ( مرتدان ) دانست ؟ 6 . علت اساسى شكست ساسانيان از سپاه اسلام چه بود ؟ 7 . شكاف طبقاتى در عصر خلافت عمر ، معلول كدام سياست بود ؟